LUCHTWACHTTOREN SCHOONEBEEK

Inleiding

In het begin van de 50er jaren van de vorige eeuw werden door het Korps Luchtvaartdienst  van het ministerie van defensie, over heel Nederland verspreid  276 luchtwachttorens gebouwd. Deze torens dienden  in de toenmalige Koude Oorlog als waarschuwingssysteem voor vijandelijke vliegtuigen uit de Sovjet -Unie die lager vlogen dan 500 meter en niet door de toenmalige radarapparatuur  konden worden waargenomen

In de 80er jaren raakten deze torens buiten gebruik en de meeste werden afgebroken.

In 1997 waren er in Nederland nog 16 torens over, waarvan twee in Drenthe (Echten en Schoonebeek).

De toren in Schoonebeek staat ten zuiden van het dorp, direct aan  het Schoonebekerdiep.

De overzijde van dit Schoonebekerdiep is Duits gebied. De toren staat dus pal aan de grens.

De toren werd in 1955  ontworpen door architect M. Zwaagstra uit Den Haag en gebouwd door Schokbeton uit Kampen. Het bouwwerk bestaat uit  geprefabriceerde gewapend betonnen elementen ( raatbouw).  De toren staat op de provinciale monumentenlijst.

In de omschrijving van het monument worden o.a. de volgende waarden genoemd:

0 De toren is van cultuurhistorische waarde voor de militaire geschiedenis van Nederland  tijdens de Koude Oorlog en voor het industriële erfgoed van Drenthe.

0 Dergelijke posten zijn in Nederland zeer zeldzaam( geworden)

De toren is momenteel in eigendom bij het Historical Cold War Center in Uithuizen.

Deze wil de toren wel tegen een bedrag van € 800 aan derden overdragen.

De toren is momenteel zwaar in verval, alle houten trappen  en bordessen zijn verdwenen

en het beton is zwaar aangetast.

Als er niet wordt gerestaureerd zal dit stukje uniek erfgoed binnen enkele decennia volledig teloor gaan.

Initiatief  stichting Drents Monument en Bond Heemschut

Medio 2014 heeft de stichting Drents Monument (SDM) op aangeven van de commissie Drenthe van de Bond Heemschut het initiatief genomen om  te onderzoeken of dit waardevolle provinciale erfgoed voor het nageslacht kan worden bewaard.

Hiertoe heeft zij contact gezocht met het Steunpunt Erfgoed Drenthe, de gemeente Emmen en vertegenwoordigers van de locale organisaties: Dorpsbelangen Schoonebeek, historische vereniging de Spiker in Schoonebeek en de Culturele Raad in Schoonebeek

Alle genoemde organisaties stonden positief tegenover het behoudt van de luchtwachttoren.

en  zegden alle mogelijk  steun toe.

SDM en Heemschut hebben geadviseerd een aparte werkgroep uit de Schoonebeker samenleving te rekruteren  die het project wil “trekken”. Eind 2015 is het gelukt om een werkgroep te formeren .

De werkgroep heeft ( nog ) geen formele status, maar zou als bestuur van een nog op te richten stichting “Vrienden van de Luchtwachttoren Schoonebeek” kunnen gaan fungeren.

Hewt is de bedoeling dat het eigendom en het toekomstige onderhoud door de Stichting het Drents Landschap wordt overgenomen

Te organiseren activiteiten in en om de gerestaureerde Luchtwachttoren

Voordat er is nagedacht over mogelijke restauratie van de toren is door eerder genoemde locale verenigingen o.l.v. de SDM en Heemschut Drenthe een brainstormsessie georganiseerd waarin mogelijke activiteiten in en rond de Luchtwachttoren aan de orde zijn gekomen.

Dit heeft het volgende lijstje  opgeleverd:

Recreatieve activiteiten:

0 Uitkijktoren

0 Rustpunt in routes  voor fietsers en wandelaars

0 Expositie koude oorlog

2

Bij bovenvermeld gebruik de volgende duurzaamheidsaspecten in acht te nemen

0 Voorbeeldproject duurzame energie opzetten

0 Duurzame energie opwekken via  zonnecollectoren of windmolen(tje)

0 Afvalwater via  helofytenfilter reinigen en lozen op Schoonebekerdiep

Alle bovenomschreven ideeën moeten nader worden geconcretiseerd  en uitgewerkt

Restauratieplannen , begrotingen

 

Op verzoek van de werkgroep LWTS en de SDM heeft  Monumentenadvies –Noord in Zweelo  een restauratieplan met begroting gemaakt..

Het volledig restaureren en in de oude staat terugbrengen van de

Luchtwachttoren. wordt globaal geraamd op                                             €.260 000  incl. BTW

Investering in duurzame voorzieningen ( geschat)                                   €.  40.000   “      “

                                                                               Totale investering     €. 300.000   “      “

 

De Provincie Drenthe heeft in middels een voorbereidingskrediet van ruim € 22000 excl BTW toegezegd en een subsidieaanvraag voor restauratie is in behandeling genomen.

De  gemeente Emmen heeft  in principe al  een bijdrage voor de restauratie toegezegd

Ook zal worden geprobeerd  om bij  het Schoonebeker bedrijsleven en de Schoonebeker burgers  financiele bijdragen te verwerven en zullen diverse  Fondsen  worden benaderd om  financieel aan het project  bij te dragen

De werkgroep Luchtwachttoren Schoonebeek (LWTS)  Dorpsbelangen, De Spiker,

de Culturele Commissie,  de Bond Heemschut ,de Stichting Drents Monument en de Stichting Drents Landschap  “gaan er voor”om  de restauratie  daadwerkelijk  te realiseren.

De planning gaat er vanuit dat op 1 januari 2018 met de restauratie kan worden gestart en de volledig herstelde toren op 1 juli 2018 voor het publiek toegankelijk is